Pıtır ve Pıtırcık Huli hanım ile örgü kursunda

 

Büyüklerimizden ninelerimizden öğrendiğimiz tığ işinin tarihçesini merak ettiniz mi? Ben bu konuya ilgi duyduğum için Türkiye’de ve Avrupa’da çeşitli dantel müzelerini ziyaret ettim.

İnternetten araştırdım ve kitaplardan okudum. Öğrendiklerimden özetleyeceklerim:

  • Tığ işi bundan 11 yüzyıl önce Mısır da doğmuş. Oradan İspanya ve Avrupa ya yayılmış.
    • Granny Square = Babaanne işi

     

 

  • Babaanne işi dediğimiz kareler ilk İngiltere’de üretilmiş 1897 yılında Londra Weldon Company tarafından  ve çok popüler bir motif olmuş, günümüzde de popülerliğini koruyor.

 

 

  • Tığ çengel biçiminde bir yardımcı alet.
  • İlk tığ işi modeli 1824 yılında Penelope isimli bir dergide yayınlanmış.
  • İngiltere kraliçesi Victoria (1837-1901) tığ işi örmeyi çok severmiş ve onun sayesinde de bir anlamda tığ işi popüler olmuş.
  • 1 tığ işi ilmeği triko örgüsünden 4 kere daha uzun.
  • İrlanda da gelir kaynağı olarak İrlandalılar İngiliz aristokratlara eserlerini satarak geçimlerini sağlamışlar.
  • Tığ işinde triko örgüye göre 3 kat fazla iplik kullanılıyor.

 

  • Türkiye’de Isparta’da en yaygın olarak yapılan oya çeşidi tığ oyasıdır. Uluborlu İlçesi bu oyaların yapıldığı sanki bir merkez bölgedir. Tığ ve merserize iplikle yapılan oyaların her rengine rastlamak mümkündür. Özellikle kenarına dikilecek yazmalarla renk uyumu içerisinde olması düşünülerek yapılan oyaların motifleri erik, gül, gelinlik, patates çiçeği, karanfil, iğde çiçeği, çilek, yasemin, hercai menekşe, papatya, nar çiçeği, fındık çiçeği, maydanoz yaprağı, leylak,  dut yaprağı, kardelen, kir menekşe, çarkı feleği, dalgan çiçeği, biberli, çoğunluğu oluşturmaktadır. Bununla birlikte serçe gözü, kaz ayağı, tavşan dudağı, kelebek, paket taşı, gökkuşağı, inci demeti, berber aynası, tintin ve kaşgöz motifleri de işlenir.

Görüldüğü gibi motiflerin çoğunluğunu çiçek, meyve, ağaç gibi bitkisel motifler oluşturmakla beraber hayvanların çeşitli özelliklerini belirten motiflere de rastlanır.

Genç kızların oyalı yazma hazırlamasının yanı sıra gelenek olarak oğlan evi tarafından da hazırlanmakta ve düğüne davet edilenlere hediye olarak verildiği de görülmektedir. Çeyiz için hazırlanan oyların satışa yönelik yapıldığı da olur.

http://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/isparta/kulturatlasi/el-slemeleri-oya-ve-nakis

  • Tığ diyagramlarında Pıtırcık oyası denen bir motif vardır.

Pıtırcık işi örgü ise bebek ürünlerinde sıkça kullanılır.

 

 

 

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir